topalov

De fraaie paarden in de Sinquefield Cup en een Indianenverhaal

Door Gerard de Winter, toegevoegd op 31-8-2014

En relatief nieuw schaaktoernooi is de Sinquefield Cup in het Amerikaanse Saint Louis. Eind augustus en begin september live te volgen op internet. Met ook beelden van de spelers en explicatie van grootmeesters GM Yasser Seirawan, GM Maurice Ashley en WGM Jennifer - super Jen - Shahade. Daarnaast interviews met interessante bekende en onbekende mensen. Ja, die Amerikanen maken er een prachtige show van. De wereldtop is er aanwezig met Magnus Carlsen, Fabiano Caruana, Levon Aronian, Maxim Vachier-Lagrave, Hakaru Nakamura en Veselin Topalov. Die zes grootmeesters spelen niet om de baard van de keizer. Rex Sinquefield, een steenrijke politiek verwante ondernemer in o.a. schaakeducatie op scholen, vond dat een eerste plaats wel met $100.000 dollar beloond mag worden. De nummer laatst gaat trouwens ook nog met $20.000 naar huis. Toch nog een aardig zakcentje.

schaakbord

En kijk eens naar die mooie schaakstukken waarmee de wereldtop hun partijen mogen spelen. Elegant hoog in design, elk stuk is belangrijk. Ook de pionnen, die worden nogal eens onderschat. Maar het hoogtepunt in het ontwerp zijn de paarden; met hun manen zelfs tot aan het sokkeltje. Naar zulke stijlvolle paarden en trouwens ook alle andere stukken wil elke schaker wel uren lang naar kijken en mee spelen. Het is een, laten we zeggen, mooie variant op het gebruikelijke en vertrouwde Staunton materiaal. Ze zullen zeker en vast met lood gevuld zijn om lekker zwaar aan te voelen. Een must voor schakers die met de geslagen stukken willen blijven spelen; bijvoorbeeld lekker ronddraaien tussen duim en wijsvinger of duim en middelvinger met zo'n prachtig paard, ideaal om de (bedenk)tijd te doden.

Toen ik dit stukje aan het schrijven was dacht ik meteen aan onderstaand 'Indianenverhaal'. Nou, eigenlijk twee korte verhalen. Ik had het gelukkig nog ergens bewaard. De naam van de schrijver heb ik nergens kunnen achterhalen. Hoe dan ook, het stuk is grappig, interessant en onderhoudend. Uiteraard staat het paard, het onberekenbare stuk in het schaakspel en hèt vervoermiddel van de Indiaan bij uitstek, centraal.

schaakbord

....lang, heel lang geleden, verscheen op een dag de zon niet aan de oostelijke horizon. Onze voorvaderen dachten dat zij iets verkeerds hadden gedaan in de ogen van 'Creator' en offerden die dag allerlei zaken om 'Creator' gunstig te stemmen. De medicijnman was ervan overtuigd dat de zon de volgende dag weer als vanouds zou opkomen, maar niets was minder waar. De zon bleef ook de volgende dag weg. In de raad van hoofden werd besloten dat de offeringen aan 'Creator' te klein waren geweest en dat hier dus het probleem lag. Aan het eind van de dag werden er grote offervuren gemaakt en offerden de Nez Percé zo'n beetje alles wat zij bezaten. Maar ook de volgende dag bleef de zon weg. Er moest iets anders aan de hand zijn.

Wederom overlegden de stamhoofden uren lang en kwamen uiteindelijk tot de overtuiging dat de zon ergens tussen de westelijke en oostelijke horizon moet zijn blijven hangen...
Iets had de zon ervan weerhouden om op de juiste tijd in het oosten weer op te komen. Maar wat? Er zat niets anders op dan dat te gaan onderzoeken. Omdat de Nez Percé toentertijd niet zo'n goede ruiters waren en het ook nog eens donker was, werd besloten om een groep krijgers te voet achter de zon aan te sturen, om zodoende vast te stellen wat er aan de hand was.

Vele maanden verstreken. De krijgers waren al zeer lang van huis en er was sindsdien niets meer van ze vernomen. Ook kleine groepjes scouts kwamen zonder enig nieuws terug. Voor het leven van de krijgers moest gevreesd worden. Er zat niets anders op, dan een nieuwe groep krijgers achter de zon aan te sturen. Meer krijgers, beter bewapend en met veel meer proviand. Maar ook dit leverde niets op. Niet alleen werd ook van deze groep niets meer vernomen, maar de zon was en bleef weg.

Tot op een dag een moedige krijger en zijn neef aanboden om te paard achter de zon aan te gaan. Weliswaar was het erg donker maar de paarden zouden hen sneller voortbrengen en bovendien waren ze zo beter tegen vijanden beschermd dachten ze. De stamhoofden wisten het ook niet meer en gaven derhalve toestemming voor deze 2-mans expeditie. Maar ook na vele maanden en 'volle manen' moest voor het leven van deze 2 dapperen worden gevreesd. Er werd niets meer van ze vernomen.

schaakbord

De Nez Percé waren ondertussen al een beetje gewend aan hun lot in de duisternis, toen op een ochtend de zon weer keurig netjes aan de oostelijke bergrand verscheen en vanaf die dag ook iedere morgen bleef verschijnen.
Helaas was niet alles als vanouds. Zowel de krijgers te voet als de 2 krijgers te paard keerden nooit meer terug. Maar regelmatig zag men in het oosten twee gestalten aan de horizon : 2 'Warriors' te paard, die beiden echter geen benen meer hadden. Het waren de krijger en zijn neef. Door de enorme lange rit te paard achter de zon aan waren zij met hun paard vergroeid tot één wezen. En in deze staat durfden ze waarschijnlijk niet meer naar onze stam terug.

De andere leden van onze stam waren ervan overtuigd dat deze twee 'Warriors' de zon hadden bevrijd en vervolgens weer in zijn dagelijkse baan hadden gebracht. Om een dergelijke taak te kunnen volbrengen moesten zij in het donker wel zeer goed op hun paarden hebben leren rijden en leren communiceren om zodoende letterlijk 'blind' als team van man en paard door de nacht te kunnen gaan...

Hier een verhaal waarmee de Nez Percé indianen de trainingsmethoden ondersteunden en dat zij van vader op zoon verder vertelden. In mijn kennissenkring zijn er momenteel veel mensen, van kinderen tot 'oude van dagen', die op paardrijles zijn. In dit geval rijles in de 'Engelse' stijl. Nu heb ik het persoonlijk niet op 'Engels' rijden, maar dat geheel terzijde.
Na een maanden durende training in de hal, komt dan ooit eens de dag dat de 'leerling' te paard naar buiten mag. Voor velen een zeer opwindende dag, waarin menig beginner eens extra naar de WC moet om zich te ontdoen van de spanning en dat dan niet alleen de spanning op de blaas.

De Nez Percé hadden een heel andere opvatting over paard leren rijden. Eén worden met je paard leerde je volgens hen niet door op een paard te gaan zitten en dan de controle over het paard te krijgen doormiddel van instrumenten als teugels, sporen en zwepen, of door het herhalen van volte's, afwendingen en tempowisselingen.

Nee, 'kunnen paardrijden' was bij de Nez Percé: 'het kunnen communiceren met je paard'.
En dat leerde je als volgt: als jongen van 10 jaar werd je met het invallen van de duisternis op een paard gezet; zonder enig hulpmiddel en midden in het vrije veld, wel te verstaan!
In het begin was de opdracht: 'blijven zitten tot aan het ochtendgloren'. Was je iets verder gevorderd, moest je naar bepaalde locaties rijden, waarbij de moeilijkheidsgraad telkens toenam (nog steeds in het donker en zonder hulpmiddelen). Het resultaat was dat je óf met je paard leerde communiceren óf dat je regelmatig van je paard af duvelde. En alleen krijgers die konden paardrijden werden 'Warrior'.